SOHBET DÜNYASI - 146 - ALLAH’I AKILLA TANIMAK

Allah’ı tanı ki, Allah senin her sıkıntını atsın, Allah’ı tanımayan kimsenin sıkıntıları bitmez. Bir bir üzerine gelir, yığılır, altından kalkamaz, ölür gider.

Allah’ ü Tealânın Kuran-ı Kerîm’inde bin yerde zikir diye emri vardır. 6666 ayetten bin ayeti zikre hastır. Vaha biler ve onun gibi olan
akılsızlar Allah’ı inkâr ediyorlar.

Cenap-ı Hakk’ı zikretmek çok büyük bir şerefi kısmet eder. Allah diyoruz. Allah diyemeyen milyarlarca insan vardır. Belki altını, gümüşü, cevâhiri, eurosu, paundu var ama Allah diyemiyor. Biz Allah’a şükrediyoruz ki; Allah diyebilmeye dilimiz dönüyor. O büyük bir nimettir.

Senin aklına Allah hakkında ne gelirse o değildir. O senin tasvirindir, hayâlindir, Allah hayal değildir. Düşüncenin çizdiği gösterdiği şeye sakın Allah demeyesin. Allah insan değildir, melâike değildir. Allah Allah’tır, tektir. Hiçbir şey Ona benzemez, benzeyemez. Allah’ın kudreti her şeye yetişir. Senin kuvvetin başka, Allah’ın kuvveti ve kudretini seninkine benzetme.

Bir meczubun birisi, kuşlara yedirilen küçücük tohumu görmüş, demiş ki;

- Suphanallah, bir darı tânesini büyültmeden, dünyayı küçültmeden, dünyayı bunun içine sığdıran Allah.

Açıklaması: Darı küçücüktür. Senin aklına göre bunun olabilmesi; ya o dâneyi büyültecek ya da dünyayı küçültecek ki ona sığdırsın. Ama Cenap-ı Allah, darı tânesi kendi küçüklüğünde, dünya da kendi büyüklüğünde, onun içerisine girdirebilir. Allah’ın kudretiyle senin aklının düşünebileceği kudreti söylüyoruz. Allah’ın hiçbir şeyi senin aklınla tartılamaz ölçülemez. Seni bir parça yaklaştırmak için temsil yoluyla söyleyelim;

Senin gözünün bebeği küçük bir mercimek tânesi kadardır. O bir nokta gözlerinin içerisinde kâinat mevcuttur. Kâinatı gözüne sığdıran Allah!. Çok küçük olan gözbebeğine dünyanın sığması acayiptir. Fotoğraf çektiğimizde objektif beş kişiyi göstermeye zorlanır ama gözle gördüğünde gökyüzü, dağlar, hepsi içerisinde, kenarlara duvar gelmeden görünür.. Sana bu kâinatı küçültüp, gözüne sığdırıyor;

- Dünya küçülüp mü giriyor yoksa gözün büyüyüp mü bunların hepsini tutuyor?

Allah kâdirdir. Aksi düşünme,

“lâ şerikeleh“: Allah’ın şerîki yok.

- Bu insanlar ilk olarak neyi bilecekler?

Kendini bilen Allah’ı tanır, ilk başta Bismillâhirrahmânirrahîm demek, Allah’ı tanımak içindir. İnsan evlâdına ilk öğretilecek Hakk’ın ismidir. Yapmayanlar belâ kazanının içine düşer. Allah dedirtmeyenlerin ve Allah ismini yasak edenlerin otuz iki kemikleri dağılır, tutar tarafları kalmaz. Küçük çocuğa ağzı açıldı mı ilk; Allah Allah Allah, sonra Lâilâheillâllah desin, sonra Muhammed en Resullûllah, alıştırdıktan sonra sen çocuğa sağlam aşı verdin demektir. Korkma, çevre tesir etmez.

Tarikatımız Allah yoludur, Allah yolundan başka çıkar yol yok. Allah yolunu tut işin rast gelsin, Allah yolunu tutmazsan işin yürümez. Cenâb-ı Allah;

“Beni gözet, seni gözetirim” Diyor.

Sen Allah’ı gözetmezsen, Allah seni gözetmez. Allah bir kimseyi gözetmezse her belâya boy hedefidir. Hiçbir şey onu kurtaramaz. Belki seni dışardan gözetsinler diye nöbetçiler, bekçiler tayin etseler;

- Ya içeriden ceza gelirse?

Sağlam yatar, sabaha (Allahu mağfina) bir tarafı tutmaz olur. Belki dili tutulur, gözü görmez olur, kulağı duymaz olur, ayağı yürümez olur. Eline diline bir şey gelmesin diye bekçi koymanın imkânı yoktur. Allah yoluna girersen Allah’ı gözetirsen Allah seni gözetir.

İnsanoğlu zayıftır, edep îtibariyle çok ufaktır. Lâkin Cenâb-ı Hak insanlara idrak edebilme melekesi olan aklı vermiştir. Aklın miktarı bütün
vücudumuza nispetle çok azdır ama anlama hududu acayip geniştir. İdrak etmek ve anlamak aklın yemişleridir. Aklı olmayan idrak demez;

- Aklın târifini kim yapabilir? Aklın miktarını kim ölçebilir? Akıl dediğimiz şey vücudumuz gibi bir şey midir?

Târifini yapacak insan yok. Akıl denilen şey kafada değildir, kafada olan beyindir. Beyine hükmeden akıldır. Beyin başkadır, akıl başkadır.
Mesela:Bu teyptir pille çalışır, pilin içerisinde olan kuvvet bittiği zaman iş görmez.

- O pilin içerisinde olan kuvveti, şimdiye kadar görebilen, zapt edebilen, tutabilen oldu mu?

Pil kömür gibi bir şeyle yoğrulmuş parçadır, onun içerisine giren nedir? Pil aslında gördüğümüz katı bir şeydir. Kendi kendine bir şey yapamaz, lâkin o madenî olan pile görünmeyen ve dokunulamayan bir şey veriliyor. İstediğin işi görür bir müddet sonra durur ve biter.

- Ama biten neydi?

O bataryayı, pili çalıştıran kuvvet vardır. Beynimiz vardır. Lâkin beynimiz kendi kendine bir şey yapamaz. Ona tahsis olunan akıl cevheri, nurla birlikte girdiğinde beyin çalışmaya başlar. Kendi kendine çalışmaz.

- İnsan aklı niye inkâr eder?

Aklı çalıştıran ruhtur. Ruhâniyetimiz olarak aklı da o çalıştırıyor. Akıl bu suretle bir nûr olur, yürüdüğü yeri aydınlatır. Akıl nerede yürürse insanı aydınlatır. Elinde, kafasında, kalbinde tutan o aklın nûruyla ilerleyince sağını solunu, yapacağını, edeceğini görür. Lâkin bazen insan akıl cevherini nefsâniyetiyle kapatır. Kapattığında karanlık kalır, bir şey bilmez ve bir şey anlamaz olur.

Seviyesiz olan mahlûkat hayvanattır. İnsan seviyesini kaybetti mi
hayvanlarla beraber olur. Hayvanlar da derler ki;

- Sen ne biçim hayvansın, iki ayaklısın burada ne arıyorsun? bunda bir düzen olmasın? Sende ne uğursuzluk var ki buraya attılar.

Diye kendi meclisinden kovarlar ve hayvanat sınıfının daha
aşağı derecesine düşer.

Aklı çalıştırmak çok mühimdir. Akıl insana ziynet verir, ama hakîkatte hizmeti Allah c.c. ile aranı ıslah etmek içindir. Akıl sana derki;

- Ey kendisine akıl verilen mahlûk! Sana bu şerefi verenle aran düzgün olsun, hayvanlık yapma. Eşek olma.

Aklın tembîhatı budur. İnsan olmak şerefini gözet çünkü insan olma şerefi akılladır. Akıl insana en iyisine koşmayı emreder, Allah’la aranı düzeltmek ister, ilâhi lütufları sana gösterir ve şükredesin der. Verilen aklı kullanmıyorsa; Allah’ın nimetini menettiği için cezâya müstahak olur. Çok Evliyânın münâcâtıdır:

“Yâ Rabbi akıl deryasından bizi şaşırtma, bizi akıl deryasından mahrum eyleme, gide gide akılları zayıflayıp ta çocuk sınıfına girenlerden bizi eyleme”

Nîmete şükür, nîmetin devamına ve fazlalığına sebeptir.
Şükretmediğinde elindeki nîmet devam etmez.

“İşler durgun, işler kesat”

Diye şikâyet etmek yerine;

“Yâ Rabbi. Bize verdiğin fevkalâde nimete şükürler olsun”

Dersen Cenâb-ı Allah artırır. Beğenmez, şikâyet edersen;

“Kulumu o hâlde bırakınız debelenip dursun”

Diye ilâhi ferman gelir. Allah, ilâhi azâbı temsil eden yılan ve çıyan emsâli hayvanatın yoldaşlığından bizi uzak etsin. (Allah muhafaza)
Onların azâbı bir kimseye tâyin olursa ilelebet devam eder.

Not. Ş. Nazım Kıbrısi Hz. sohbetlerinden.